Bhagavad Gītā Chapter 15, Verse 7: Krishna to Arjuna — Puruṣottama-Yoga
Bhagavad Gītā 15.7
ममैवांशो जीवलोके जीवभूतः सनातनः ।
मनःषष्ठानीन्द्रियाणि प्रकृतिस्थानि कर्षति ॥
mama← mad(383 verses)genitive singular nounI, me (1st person pronoun stem); also: to rejoice (verbal root)ivāṃśo jīva← jīva(3 verses)compound (compound member)the individual soul, living being (from √jīv)-loke← loka(49 verses)locative masculine singular nounworld, realm; peopleattested in commentariesadvaitaसंसारे जीवभूतः कर्ता भोक्ता इति प्रसिद्धः सनातनः चिरंतनः यथा जलसूर्यकः सूर्यांशः जलनिमित्तापाये सूर्यमेव गत्वा न निवर्तadvaita-bhaktiच प्रसिद्धम् jīva-bhūtaḥ← √bhū(51 verses)nominative masculine singular participle nounto be, become; the earth (verbal root / noun) sanātanaḥ← sanātana(7 verses)nominative masculine singular nouneternal, perpetual; primeval (sanā 'always' + -tana)attested in commentariesadvaitaचिरंतनः यथा जलसूर्यकः सूर्यांशः जलनिमित्तापाये सूर्यमेव गत्वा न निवर्ततेśuddhādvaita[15।7] इति।प्रकाशादिवन्नैवं परः [ब्र.सू.2।3।46] इत्यत्र च जीवस्यांशत्वं हस्तादिवत् तद्दुःखेन परस्यापि तदा दुःखित्वं स्यbhaktiसर्वदा संसारित्वेन प्रसिद्धः असौ सुषुप्तिप्रलययोः प्रकृतौ लीनतया स्थितानि मनः षष्ठं येषां तानीन्द्रियाणि पुनर्जीवलोके स
manaḥ← manas(41 verses)compound (compound member)mind (lower mind), the inner organ of perception-ṣaṣṭ← ṣaṣṭhaaccusative neuter plural nounsixth (ordinal)hānīndriyāṇi prakṛti← prakṛti(28 verses)compound (compound member)primordial nature (pra- + √kṛ 'do' — 'that from which all is made')-sthāni← stha(22 verses)accusative neuter plural nounstanding, situated (suffix) karṣati← √kṛṣpresent indicative 3rd person singular verbto draw, plough (verbal root)attested in commentariesadvaitaआकर्षतिviśiṣṭādvaita। कश्चित् च पूर्वोक्तमार्गेण अस्या अविद्याया मुक्तः स्वेन रूपेण अवतिष्ठते।जीवभूतः तु अतिसंकुचितज्ञानैश्वर्यः कर्मलब्धप्रśuddhādvaita। कश्चित्पूर्वोक्तमार्गेणास्या अविद्याया मुक्तः स्वेन रूपेणावतिष्ठते संसारी जीवः अयं तु यतस्ततोऽतिसङ्कुचितज्ञानैश्वर्यःadvaita-bhaktiकूर्मोऽङ्गानीव प्रकृतेरज्ञानादाकर्षति विषयग्रहणयोग्यतयाविर्भावयतीत्यर्थः
spoken
An eternal portion of Me dwells as an individual self in the world of the living, drawing to itself the mind and five senses that rest in nature.