Bhagavad Gītā Chapter 2, Verse 39: Krishna to Arjuna — Sāṅkhya-Yoga

Bhagavad Gītā 2.39Chapter 2 · Sāṅkhya-Yoga · Krishna → Arjuna · Pārtha · anuṣṭubh
एषा ते ऽभिहिता सांख्ये बुद्धिर् योगे त्विमां शृणु ।
बुद्ध्या युक्तो यया पार्थ कर्मबन्धं प्रहास्यसि ॥
eṣā← etad(66 verses)nominative feminine singular nounthis (proximal demonstrative) te← tvad(123 verses)genitive singular nounyou (2nd person pronoun stem) 'bhihitā sāṃkhye← sāṃkhya(7 verses)locative neuter singular nounSāṃkhya (one of the six darśanas); knowledge, enumeration (from √khyā)attested in commentariesadvaitaपरमार्थवस्तुविवेकविषये बुद्धिः ज्ञानं साक्षात् शोकमोहादिसंसारहेतुदोषनिवृत्तिकारणम्advaita-bhaktiसम्यक्ख्यायते सर्वोपाधिशून्यतया प्रतिपाद्यते परमात्मतत्त्वमनयेति संख्योपनिषत्तयैव तात्पर्यपरिसमाप्त्या प्रतिपाद्यते buddhi← buddhi(48 verses)nominative feminine singular nounintellect, intelligence, discriminating facultyr yoge← yoga(73 verses)locative masculine singular nounyoga; union, discipline, applicationattested in commentariesadvaitaतु तत्प्राप्त्युपाये निःसङ्गतया द्वन्द्वप्रहाणपूर्वकम् ईश्वराराधनार्थे कर्मयोगे कर्मानुष्ठाने समाधियोगेviśiṣṭādvaitaया बुद्धिः वक्तव्या ताम् इमाम् अभिधीयमानां श्रृणु यया बुद्ध्या युक्तः कर्मबन्धं प्रहास्यसिdvaitaकर्मयोगो विशिष्यत इत्यादिप्रयोगाच्चśuddhādvaitaतु मनोनिरोधरूपे साम्यस्थितिप्रयोजनके ईश्वरालम्बने याऽभिधेया बुद्धिस्तामिमां स्वधर्माचरणाभिमतां शृणु tv imāṃ← idam(122 verses)accusative feminine singular nounthis (proximal demonstrative) śṛṇu← śru(18 verses)present imperative 2nd person singular verbto hear (verbal root)attested in commentariesadvaita। तां च बुद्धिं स्तौति प्ररोचनार्थम् बुद्धया यया योगविषयया युक्तः हे पार्थ कर्मबन्धं कर्मैव धर्माधर्माख्यो बन्धः कर्मबनdvaitaइति तत्राह बुध्यत इतिśuddhādvaita। तुर्भेदार्थकः। यया बुद्ध्या युक्तस्त्वं क्रियमाणकर्मसुबन्धमुभयात्मकं पुण्यपापात्मकं प्रहास्यसि।bhakti। यया बुद्ध्या युक्तः परमेश्वरार्पितकर्मयोगेन शुद्धान्तःकरणः सन् तत्प्रसादप्राप्तापरोक्षज्ञानेन कर्मात्मकं बन्धं प्रकर्षadvaita-bhakti। तुशब्दः पूर्वबुद्धेर्योगविषयत्वव्यतिरेकसूचनार्थः। तथाच शुद्धान्तःकरणंप्रति ज्ञानोपदेशोऽशुद्धान्तःकरणंप्रति कर्मोपदेश इ
buddhyā yukt← √yuj(47 verses)nominative masculine singular participle nounto yoke, join, engage in (verbal root)o yayā← yad(218 verses)instrumental feminine singular nounwhich, who (relative pronoun) pārtha← pārtha(42 verses)vocative masculine singular nounson of Pṛthā (Kuntī); epithet of Arjunaattested in commentariesadvaitaकर्मबन्धं कर्मैव धर्माधर्माख्यो बन्धः कर्मबन्धः तं प्रहास्यसि ईश्वरप्रसादनिमित्तज्ञानप्राप्त्यैव इत्यभिप्रायःadvaita-bhaktiकं घातयति हन्ति कम् इत्यनेन विदुषः सर्वकर्मप्रतिक्षेपात् karma← karman(144 verses)compound (compound member)action, deed, the law of actionattested in commentariesviśiṣṭādvaitaबुद्धियोगात् (गीता 2bandhaṃ← bandha(5 verses)accusative masculine singular nounbinding, bondage (from √bandh) prahāsyasi← pra-√hā(2 verses)future indicative 2nd person singular verb(pra- + hā: to abandon)attested in commentariesadvaitaईश्वरप्रसादनिमित्तज्ञानप्राप्त्यैव इत्यभिप्रायःviśiṣṭādvaita। कर्मणा बन्धः संसारबन्ध इत्यर्थः। वक्ष्यमाणबुद्धियुक्तस्य कर्मणो माहात्म्यम् आह
spokensingle-voice recital; rendered via IndicF5 conditioned on a Sanskrit reference clip
meaning

That was the sāṃkhya wisdom; now hear the yoga wisdom, Pārtha, armed with which you will break free of the bonds that action creates.