सूत्रकृत्·Sūtrakṛt-Gītā
Ch 2 · Sāṅkhya-Yoga
compare← 2.522.54 →

Bhagavad Gītā Chapter 2, Verse 53: Krishna to Arjuna — Sāṅkhya-Yoga

Bhagavad Gītā 2.53Chapter 2 · Sāṅkhya-Yoga · Krishna → Arjuna · anuṣṭubh
श्रुतिविप्रतिपन्ना ते यदा स्थास्यति निश्चला ।
समाधावचला बुद्धिस् तदा योगमवाप्स्यस्यि ॥
śruti← śruti(2 verses)compound (compound member)what is heard, revealed scripture (from √śru)-vipratipannā← √vipratipadnominative feminine singular participle nounto disagree, be confused (vi- + prati- + √pad)attested in commentariesadvaitaनानाप्रतिपन्ना विक्षिप्ता सती ते तव बुद्धिः यदा यस्मिन् काले स्थास्यति स्थिरीभूता भविष्यति निश्चला विक्षेपचलनवर्जिता सत te← tvad(123 verses)genitive singular nounyou (2nd person pronoun stem) yadā← yadā(12 verses)when sthāsyati← √sthā(27 verses)future indicative 3rd person singular verbto stand, remain (verbal root)attested in commentariesadvaitaस्थिरीभूता भविष्यति निश्चला विक्षेपचलनवर्जिता सती समाधौ समाधीयते चित्तमस्मिन्निति समाधिः आत्मा तस्मिन् आत्मनि इत्येतत्viśiṣṭādvaitaतदा योगम् आत्मावलोकनम् अवाप्स्यसिadvaita-bhakti। लयविक्षेपलक्षणौ दोषौ परित्यज्य समाहिता भविष्यतीति यावत्। अथवा निश्चलाऽसंभावनाविपरीतभावनारहिता अचला दीर्घकालादनैरन्तर्य niścalā← niścalanominative feminine singular nounmotionless, fixed (nis- + cala)attested in commentariesadvaitaविक्षेपचलनवर्जिता सती समाधौ समाधीयते चित्तमस्मिन्निति समाधिः आत्मा तस्मिन् आत्मनि इत्येतत्viśiṣṭādvaitaस्थास्यति तदा योगम् आत्मावलोकनम् अवाप्स्यसिdvaitaभवति ततश्च समाधावचलाśuddhādvaitaविशोकधैर्यादिवती ते यदा बुद्धिर्व्यवसायात्मिकैव तदा श्रोतव्यस्य श्रुतस्यadvaita-bhaktiजाग्रत्स्वप्नदर्शनलक्षणविक्षेपरहिता अचला सुषुप्तिमूर्च्छास्तब्धीभावादिरूपलयलक्षणचलनरहिता सती स्थास्यति
samā← samādhi(5 verses)locative masculine singular nounabsorption, deep meditative union (sam- + ā- + √dhā 'placing-completely-together')dhāv acalā← acala(7 verses)nominative feminine singular nounimmovable (a- + cala 'moving', from √cal); also: mountainattested in commentariesadvaitaतत्रापि विकल्पवर्जिता इत्येतत्viśiṣṭādvaitaएकरूपा बुद्धिः असङ्गकर्मानुष्ठानेन विमलीकृते मनसि यदा निश्चला स्थास्यति तदा योगम् आत्मावलोकनम् अवाप्स्यसिadvaita-bhaktiसुषुप्तिमूर्च्छास्तब्धीभावादिरूपलयलक्षणचलनरहिता सती स्थास्यति buddhi← buddhi(48 verses)nominative feminine singular nounintellect, intelligence, discriminating facultys tadā← tadā(12 verses)then, at that time yogam← yoga(73 verses)accusative masculine singular nounyoga; union, discipline, applicationattested in commentariesadvaitaअवाप्स्यसि विवेकप्रज्ञां समाधिं प्राप्स्यसिviśiṣṭādvaitaआत्मावलोकनम् अवाप्स्यसि avāpsyasyi← √avāp(9 verses)future indicative 2nd person singular verbto obtain (ava- + √āp 'reach')
spokensingle-voice recital; rendered via IndicF5 conditioned on a Sanskrit reference clip
meaning

When your intellect, once pulled every direction by scripture's competing promises, grows still and settles unshaken into meditation, you will have attained yoga.