Bhagavad Gītā Chapter 2, Verse 72: Krishna to Arjuna — Sāṅkhya-Yoga

Bhagavad Gītā 2.72Chapter 2 · Sāṅkhya-Yoga · Krishna → Arjuna · Pārtha · anuṣṭubh
एषा ब्राह्मी स्थितिः पार्थ नैनां प्राप्य विमुह्यति ।
स्थित्वास्यामन्तकाले ऽपि ब्रह्मनिर्वाणमृच्छति ॥
eṣā← etad(66 verses)nominative feminine singular nounthis (proximal demonstrative) brāhmī← brāhmanominative feminine singular nounpertaining to Brahmā/brahmanattested in commentariesadvaitaब्रह्मणि भवा इयं स्थितिः सर्वं कर्म संन्यस्य ब्रह्मरूपेणैव अवस्थानम् इत्येतत्viśiṣṭādvaitaब्रह्मप्रापिकाdvaitaस्थितिः ब्रह्मविषया स्थितिः लक्षणम्śuddhādvaitaब्रह्मसम्बन्धिनी वा स्थितिः स्थितधीलक्षणाadvaita-bhaktiब्रह्मविषया sthitiḥ← sthiti(3 verses)nominative feminine singular nounstability, standing, condition (from √sthā)attested in commentariesadvaitaसर्वं कर्म संन्यस्य ब्रह्मरूपेणैव अवस्थानम् इत्येतत्viśiṣṭādvaitaस्थितधीलक्षणा ब्राह्मी ब्रह्मप्रापिकाdvaitaब्रह्मविषया स्थितिः लक्षणम्śuddhādvaitaस्थितधीलक्षणा pārtha← pārtha(42 verses)vocative masculine singular nounson of Pṛthā (Kuntī); epithet of Arjunaattested in commentariesadvaitaन एनां स्थितिं प्राप्य लब्ध्वा न विमुह्यति न मोहं प्राप्नोतिadvaita-bhaktiएनां स्थितिं प्राप्य na← na(252 verses)not (negation particle)ināṃ prāpya← prāp(11 verses)convto obtain (pra- + √āp 'reach')attested in commentariesadvaitaलब्ध्वा न विमुह्यति न मोहं प्राप्नोतिviśiṣṭādvaitaन विमुह्यति न पुनः संसारम् आप्नोतिdvaitaरुद्रपदं गतःbhaktiन विमुह्यति पुनः संसारमोहं न प्राप्नोतिadvaita-bhaktiयः कश्चिदपि पुनर्न विमुह्यति vimuhyati← vi-√muh(7 verses)present indicative 3rd person singular verbto be utterly deluded (vi- + √muh)attested in commentariesadvaitaन मोहं प्राप्नोतिviśiṣṭādvaitaन पुनः संसारम् आप्नोतिdvaitaइति। पाशुपतवैशेषिकादयस्त्वाहुः अनियतकालविपाकान्यपि कर्माणि ज्ञानी योगसामर्थ्यात्समाहृत्यानेकशरीरफलान्यपि कायव्यूहनिर्माbhaktiपुनः संसारमोहं न प्राप्नोतिadvaita-bhakti। नहि ज्ञानबाधितस्याज्ञानस्य पुनः संभवोऽस्ति अनादित्वेनोत्पत्त्यसंभवात्। अस्यां स्थितावन्तकालेऽप्यन्त्येऽपि वयसि स्थित्व
sthitvā← sthāconvto stand, remain (verbal root)attested in commentariesadvaitaअस्यां स्थितौ ब्राह्म्यां यथोक्तायां अन्तकालेऽपि अन्त्ये वयस्यपि ब्रह्मनिर्वाणं ब्रह्मनिर्वृतिं मोक्षम् ऋच्छति गच्छतिviśiṣṭādvaitaब्रह्म निर्वाणम् ऋच्छति निर्वाणमयं ब्रह्म गच्छति सुखैकतानम् आत्मानम् आप्नोति इत्यर्थःśuddhādvaitaब्रह्मसुखं प्राप्नोतिbhaktiब्रह्मणि निर्वाणं लयमृच्छति प्राप्नोति किं पुनर्वक्तव्यं बाल्यमारभ्य स्थित्वा प्राप्नोतीतिadvaita-bhaktiब्रह्मनिर्वाणं ब्रह्मणि निर्वाणं निर्वृतिं ब्रह्मरूपं निर्वाणमिति वा ऋच्छति गच्छत्यभेदेनsyām anta← anta(17 verses)compound (compound member)end, conclusion, limit, death-kāle← kāla(17 verses)locative masculine singular nountime; death; the appropriate time 'pi brahma← brahman(53 verses)compound (compound member)Brahman (the Absolute); also: the Veda; sacred utteranceattested in commentariesśuddhādvaitaहि निर्दोषं समम् तस्यैवेति ब्राह्मी ब्रह्मसम्बन्धिनी वा स्थितिः स्थितधीलक्षणा-nirvāṇam← nirvāṇa(5 verses)accusative neuter singular nounextinction, liberation (nis- + √vā 'blow out')attested in commentariesviśiṣṭādvaitaऋच्छति निर्वाणमयं ब्रह्म गच्छति सुखैकतानम् आत्मानम् आप्नोति इत्यर्थः ṛcchati← √ṛch(2 verses)present indicative 3rd person singular verbto go, attain (verbal root)attested in commentariesadvaitaगच्छतिviśiṣṭādvaitaनिर्वाणमयं ब्रह्म गच्छति सुखैकतानम् आत्मानम् आप्नोति इत्यर्थःadvaita-bhaktiगच्छत्यभेदेन
spokensingle-voice recital; rendered via IndicF5 conditioned on a Sanskrit reference clip
meaning

This is the *brāhmī sthiti*, Arjuna, the grounded abiding in Brahman. Whoever reaches it is never deluded again, and even one who settles into it at the very moment of death attains the peace of Brahman.